Samen Oplopen

LindaOtterman

Linda Otterman

  • Initiatiefnemer
    Status initiatief: In het verkenningstraject
    Bedrijfsnaam: Samen Oplopen

Gezinnen met complexe problemen worden vaak toe geleid naar professionele zorg in de 2e lijn. Toch kunnen goede vrijwilligers veel betekenen in deze gezinnen omdat zij mee kunnen denken en doen in de leefwereld van het gezin, in urgente en dagelijkse zaken, ook buiten kantooruren. Voorwaarde is dat de vrijwilligers en het gezin goed begeleid worden door één persoon, een coördinator die hulpverlener is en die het gezin, de vrijwilliger en hulpverlening goed kent en werkt vanuit/met een Sociaal (wijk)team in de gemeente. De zorg kan zo gerust afschalen.
Informele hulp zo lang het kan, formele hulp als dat nodig is. Generalistisch en integraal door een optimale combi van een vrijwilliger en een professional.
Daardoor gaat het gezin beter draaien en groeien kinderen beter op.
In de praktijk blijkt dat Nieuwkomergezinnen deze combi van steun en zorg ook goed kunnen gebruiken.

Website Facebook pagina Twitter

Mijn vraag

Ik zou graag in spreken met professionals die werken met gezinnen waar zorgen over zijn en die afwegen óf en welke (professionele) hulp ingezet moet worden. Bijvoorbeeld met de GGD, een Sociaal (Wijk), ambulant begeleiders of gemeenteambtenaren in het gezins- óf jeugddomein. Maar ook met professionals die met nieuwkomergezinnen (met een status werken), zoals vluchtelingenwerk of NDC.
• Om te horen waar hun behoeften en ‘gaten’ liggen in de zorg rond gezinnen met complexe problemen.
• Om te verkennen onder welke voorwaarden professionele zorg veilig naar informele zorg kan schalen.
• Om te onderzoeken of er een samenwerking tussen professionele zorg en vrijwilligers in een gezin te maken is, ook voor bijvoorbeeld vluchtelinggezinnen met een status.
• Of deze vorm van gecombineerde formele en informele hulp door één organisatie (in een sociaal team) uit geprobeerd kan worden in een pilot.

Ik kan helpen!

Een combinatie van (generalistische) informele en formele zorg voor gezinnen met complexe problemen

Professioneel begeleide vrijwilligers kunnen in samenwerking met professionele zorg veel betekenen in gezinnen met complexe problemen en nieuwkomergezinnen. Doordat ze een tijdje samen oplopen kan de zorg afschalen, gaat het gezin beter draaien en ontwikkelen kinderen in de gezinnen zich beter. Dit draagt bij aan geluk, mee-doen en een meer verbinding in de samenleving.

Probleem constatering: Mijn constatering in het veld van de formele en informele zorg is:
• Alleen professionele hulp sluit vaak niet aan bij de wensen van een gezin dat veel stress ervaart (door bijvoorbeeld een minimumsituatie, papieren of Nederland(s) niet begrijpen, problemen met de kinderen), en een klein sociaal netwerk heeft.
• Hulpverleners vinden het ‘eng’ gezinnen waar veel problemen spelen toe te vertrouwen aan een vrijwilliger.
• Professionals lopen tegen hun grenzen aan, terwijl een bredere betrokkenheid wenselijk is.
• Er zijn veel vrijwilligersinitiatieven. Het is echter vaak onmogelijk voor hen om generalistisch (voor brede problematiek) te zijn en ze zijn niet bedoeld voor complexe zorg. Daardoor is integraal samenwerken lastig.

Mijn betrokkenheid: Als hulpverlener werkte ik meerdere jaren in probleemwijken. Als vanzelf ging ik, ook als medemens, breder meedenken en meedoen met allerlei soorten vragen en problemen. Ik verbond mijn eigen leven aan dat van hen en trok met de ouders en kinderen op. Veel gezinnen gaven aan dat ze het meest hadden aan dit soort contacten. Ze ervoeren mij als een soort moeder of vriendin. Een betrokkenheid die ‘not-done’ is als professional. Toch maakten juist deze gezinnen veel meer kleine stapjes om uit de negatieve spiraal te komen, dan dat ze bij een of meerdere professionals onderdak waren.

Ik realiseerde me dat ouders met bijvoorbeeld een nare jeugd, die ooit nieuw in Nederland kwamen of dingen niet goed snappen, dit missen: een goede vriendin, zus- of moederfiguur. En zo is Samen Oplopen begonnen. We hebben veel ervaring opgedaan met multiprobleemgezinnen in Zeist, de Bilt en Hilversum waar we 350 koppelingen van vrijwilligers aan gezinnen hebben gemaakt. Vaak vluchtelinggezinnen of -jongeren, alleenstaande moeders, gezinnen in een minimumsituatie.
Ik wil graag deze gezinnen de zorg bieden waar ze naar verlangen en wat werkt.
Ik merk dat in de praktijk dit soort gezinnen vaak ook (even) professionele hulp nodig hebben, naast een vrijwilliger. Dan is het fijn als de coördinator van Samen Oplopen deze hulp regelt door het zelf tijdelijk vaker naar het gezin te gaan of er een hulpverlener ‘warm’ bij te halen (door bekend te zijn met elkaar en korte lijnen te hebben).

Mijn idee: Zet goede vrijwilligers in in gezinnen met meerdere problemen tegelijk. Vrijwilligers (mede-burgers) hebben contact op een menselijk vlak, waardoor een vertrouwensband ontstaat en ze een voorbeeldfunctie hebben. De vrijwilliger denkt en doet mee met alle alledaagse en urgente zaken die er toe doen, op het ritme en vanuit de behoefte van het gezin.
Geef het vertrouwen aan de doorverwijzers, door een hulpverlener als coördinator aan te stellen die werkt vanuit een sociaal team. Zij kent het gezin en de vrijwilliger goed en verleent zo nodig zelf wat hulp in het gezin, ze waarborgt het veilig opgroeien van de kinderen in het gezin, zorgt dat de vrijwilligers toegerust en goed begeleid worden en dat er, zo nodig, warm samen gewerkt wordt met andere hulpverleners in het gezin.
Het doel van deze brede manier van steun en zorg verlenen is: verbetering van het gezinsklimaat van gezinnen met complexe problemen, participatie en integratie, met als gevolg voorkomen van zware problematiek en tweedelijns hulpverlening (preventie), waardoor de kinderen in de gezinnen zich sociaal en emotioneel gezond ontwikkelen.
Daarvoor moet je de volle breedte van de zorgen van een gezin kunnen zien. Dat kan een vrijwilliger als geen ander. Als er zorg is voor alle problemen tegelijk gaat het gezin pas écht beter draaien. Dat is belangrijk omdat hier het kind het meest van de tijd leeft. Het voordeel van één organisatie die formele én informele hulp biedt is dat je op meerdere gebieden (generalistisch) zorg kunt inzetten met tóch weinig gezichten, want dat geeft het gezin alleen maar meer stress.
Wat centraal staat is aansluiten bij de leefwereld van het gezin en hún zorgen, het versterken van de eigen kracht van de gezinsleden en het opbouwen en uitbreiden van hun sociale netwerk. Zodat ze straks zelf weer verder kunnen. De vrijwilligers worden daarop getraind en intensief begeleidt.

Het gevolg is:
1. Gezinnen komen uit de negatieve spiraal door het breed mee denken en doen van mede-burgers.
• Gezinnen worden zelfredzaam en gelukkiger
• Kinderen ontwikkelen zich beter
• Sociale netwerken breiden uit
• Gezinnen integreren en participeren beter
• Gezin is blij met de integrale aanpak
2. Burgers uit verschillende leefwerelden begrijpen elkaar beter en delen hun levens. Zij ontwikkelen zich daardoor.
3. Zorg in de gemeente is preventief of schaalt af, er zijn minder kosten door een goede samenwerking tussen informele en formele zorg.

Betrokken personen: • Gezinnen met problemen die aangemeld zijn bij hulpverlening of dat overwegen.
• Een initiatiefrijke, ondernemende coördinator die hulpverlener is en de sociale kaart in de gemeente goed kent. Het liefst iemand die werkt vanuit een Sociaal team of Centrum voor Jeugd en gezin (CJG).
• Samenwerking met Sociaal teams of CJG’s, maar ook met andere ‘vindplekken’ van gezinnen die het zwaar hebben, zoals scholen, GGD, consultatiebureau, vluchtelingenwerk.
• Goede vrijwilligers die hun leven zelf goed op orde hebben en iets willen betekenen voor een gezin of jongere.
• Gemeente die innovatie in de zorg wil en wil de zorg wil transformeren naar een optimale combi tussen informele en formele zorg.

De uitdaging: De volgende vragen zijn relevant te onderzoeken:
• Kunnen we multiproblem- en vluchtelinggezinnen beter steunen door een vrijwilliger (mede-burger) een tijd met hen te laten oplopen?
• Durft de zorg afschaling aan bij deze gezinnen door (ook) een vrijwilliger in te zetten?
• Zijn er hulpverleners in het HvB die zulke koppelingen willen coördineren?
• Voldoet een combi van hulpverlening en informele zorg aan een behoefte: Voor gezinnen? Voor Sociaal (Wijk)teams / Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) / Jeugdhulp?
• Valt dit te bewijzen met onderzoek?
• Zou deze vorm van hulp besparend zijn voor een gemeente?
• Zouden er in een gemeenten kleine proeftuinen te maken zijn om het uit te proberen? (Het Oranjefonds wil steunen.)

alle initiatieven

© Copyright 2017 Innovatienetwerk Jeugd
Alle rechten voorbehouden